Blog Prawniczy

Zwrot nawiązki od ubezpieczyciela (OC)

zwrot nawiązki od ubezpieczyciela (OC)

Byłeś sprawcą wypadku komunikacyjnego i w sprawie karnej został wobec Ciebie orzeczony środek kompensacyjny w postaci zapłaty nawiązki na rzecz pokrzywdzonego? Mam dla Ciebie dobrą wiadomość. Możesz na drodze cywilnej dochodzić zwrotu zapłaconego pokrzywdzonemu świadczenia od ubezpieczyciela z Twojego OC.

Nawiązka – charakter represyjny i kompensacyjny

Pierwotnie charakter prawny nawiązki nie był jednolicie postrzegany zarówno przez doktrynę jak i judykaturę. Jedno ze skrajnych stanowisk twierdziło, że nawiązka ma charakter penalny, a główną jej funkcją jest ukaranie i resocjalizacja skazanego. Zdaniem innych prawników to funkcja kompensacyjna przeważała, gdyż celem nawiązki jest naprawienie wyrządzonej przestępstwem szkody. Stanowisko pośrednie natomiast głosiło, że nawiązka pełni zarówno funkcję represyjną, jak i kompensacyjną, a obie mają równorzędne znaczenie.

WAŻNE: W obecnym stanie prawnym obowiązek naprawienia szkody, czy też nawiązka nie są już wymienione w katalogu środków karnych w art. 39 k.k., co stanowi wyraz akceptacji ustawodawcy dla zmienionego w ostatnich kilku latach stanowiska judykatury i doktryny, o głównie kompensacyjnym charakterze tych obowiązków.

Od wejścia w życie nowelizacji kodeksu karnego tj. od dnia 1 lipca 2015 r. nawiązka zaliczona została do środków kompensacyjnych (a nie jak według poprzednio obowiązującego stanu prawnego – do środków karnych). Obecnie podkreślana jest głównie jej funkcja kompensacyjna (odszkodowawcza), a nie represyjna.

Stanowisko ubezpieczycieli

W praktyce najczęściej ubezpieczyciele odmawiają dobrowolnego zwrotu nawiązki zapłaconej przez sprawcę zdarzenia, który został skazany wyrokiem karnym. Powołują się przy tym na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. III CZP 129/06, iż sprawca wypadku komunikacyjnego, od którego zasądzono nawiązkę na podstawie art. 46 § 2 i art. 48 k.k. nie może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia OC – zwrotu nawiązki zapłaconej pokrzywdzonemu.

Swoją decyzję odmowną ubezpieczyciele argumentują wskazując, że nawiązka to środek karny, który oprócz funkcji kompensacyjnej, której celem jest zaspokojenie roszczeń pokrzywdzonego, ma przede wszystkim charakter represyjny. Nawiązka ich zdaniem jest elementem odpowiedzialności osobistej sprawcy za popełnione wykroczenie lub przestępstwo.

Podkreślenia wymaga, że uchwała Sądu Najwyższego z 2006 r. stała się nieaktualna i powoływanie się na nią przez ubezpieczycieli stanowi mało skuteczną próbę obrony swojego stanowiska w sprawie.

Aktualna linia orzecznicza – ubezpieczyciel ma obowiązek zwrócić zapłaconą nawiązkę

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2011 r. (sygn. III CZP 31/11) wskazał, że sprawca wypadku komunikacyjnego, wobec którego zastosowano środek karny (obecnie środek kompensacyjny) polegający na obowiązku naprawienia szkody, może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia OC – zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. III CZP 31/11

Sprawca wypadku komunikacyjnego, wobec którego zastosowano środek karny polegający na obowiązku naprawienia szkody, może domagać się od ubezpieczyciela – na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów – zwrotu świadczenia zapłaconego na rzecz pokrzywdzonego.

Obecnie sądy powszechne odwołują się właśnie do powyższej uchwały Sądu Najwyższego z 2011 r. Pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z 2006 r. jest nieaktualny, a powoływanie się na nią przez ubezpieczycieli najczęściej nie jest skuteczne. 

Podsumowanie

Wykonanie przez sprawcę wypadku komunikacyjnego orzeczonego wobec niego obowiązku naprawienia szkody lub nawiązki nie pozbawia go możliwości wystąpienia przeciwko ubezpieczycielowi z roszczeniem regresowym na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). Podstawę do roszczenia zwrotnego w takiej sprawie należy upatrywać w Uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. sygn. III CZP 31/11 oraz w obecnie obowiązującej linii orzeczniczej, która podkreśla rangę funkcji odszkodowawczej nawiązki.

Zobacz: Zwrot nawiązki od ubezpieczyciela (OC)

RADCA PRAWNY / ADWOKAT KOŚCIELNY LUBLIN

Podziel się:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on linkedin
LinkedIn
_C0A8782a (1)

Sylwia Jezierska

Jej obszarem zainteresowań jest szeroko pojęte prawo cywilne, prawo rodzinne, prawo kanoniczne, prawo pracy, a także dochodzenie odszkodowań powypadkowych jak i roszczeń z polisolokat.

Social Media

Najpopularniejsze

Zobacz również

Powiązane posty

odszkodowanie za opiekę nad poszkodowanym

Odszkodowanie za opiekę nad poszkodowanym

Poszkodowany, który brał udział np. w wypadku komunikacyjnym na podstawie ubezpieczenia OC może ubiegać się o odszkodowanie za opiekę sprawowaną na jego rzecz przez osoby trzecie.

Ciąża a rozwiązanie umowy o pracę

Ciąża a rozwiązanie umowy o pracę

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę pracownicy, która jest w ciąży? W jakich sytuacjach możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy z kobietą w ciąży?